Agro va sovuq zanjir · AG-01 · Meva sovutish kamerasi: harorat va namlik — har daqiqada
Hosil omborda turibdi. Iqlim-chi?
Soha ekspertlariga ko'ra, O'zbekistonda 2 011 ta sovutish ombori hosilning atigi 4,9% ini qamraydi, hosildan keyingi yo'qotish esa 20–30% deb baholanadi. FAO ma'lumotiga ko'ra, saqlashda yo'qotishning bir sababi harorat va namlikning noto'g'ri boshqarilishi. Bor sig'imdan to'g'ri foydalanish yangi ombor qurishdan arzonroq.
Platforma: Tovar oqimi
Kim uchun
- Ombor egasi
- Yo'qotish.
- Ombor mudiri
- Kameralar.
- Texnik
- Sovutish.
- Mijoz/eksportchi
- Sifat.
Muammo qayerda
Namlik
Past namlik — mahsulot so'liydi va vazn yo'qotadi.
Harorat
Kamera ichida burchaklar orasida farq.
Eshik
Yuklash paytida uzoq ochiq.
Kechasi
Sovutish to'xtasa ertalab bilinadi.
Yo'qotish qanday hisoblanadi
| Vazn yo'qotish | t × % × narx |
|---|---|
| Sifat pasayishi | nav farqi × t |
| Chirish | t × narx |
| Mijoz | rad etilgan partiya |
Faktlar va dunyo amaliyoti
Soha ekspertlari (uzdaily.uz)
2 011 sovutish ombori, 1,14 mln t; hosilning 4,9%; yo'qotish 20–30%.1
FAO SOFA 2019
Hosildan chakana savdogacha ~14% yo'qotish; Markaziy va Janubiy Osiyoda 20% dan ortiq; saqlashda harorat va namlikni noto'g'ri boshqarish — sabablardan biri.2
Transport vazirligi (Spot)
4 000 dan ortiq sovutish ombori; infratuzilmaning katta qismi texnik eskirgan.3
Ombor soni manbalarda farq qiladi (2 011 — meva-sabzavot sovutish omborlari; 4 000+ — Transport vazirligi, barcha toifalar). Kameralardagi og'ishlar statistikasi ochiq emas.
Har bir kamerada harorat, namlik va eshik — bitta panelda
Simsiz datchiklar kamerada bir necha nuqtada harorat va namlikni yozadi, eshik ochilishini sanaydi, chegaradan chiqsa mudirga Telegram orqali xabar beradi.
- 01Datchik
- Harorat
- Namlik
- Eshik
- 02Aloqa
- Shlyuz
- GSM
- Batareya
- 03Ogohlantirish
- Chegara
- Telegram
- Eskalatsiya
- 04Hisobot
- Kamera tarixi
- Og'ishlar
- Mijozga
Modullar
Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.
| Kamera datchiklari | Harorat/namlik | Muhandislik imkoniyati |
|---|---|---|
| Eshik datchigi | Ochilish vaqti | Muhandislik imkoniyati |
| Ogohlantirish | Telegram/SMS | Muhandislik imkoniyati |
| Sovutish uskunasi bilan ulanish | Hamkor | Ishlab chiqilmoqda |
Qanday boshlaymiz
- 01
Ombor auditi
Obyekt va jarayon.
Natija: xavf xaritasi.
- 02
Pilot (2 kamera)
Bir kamera/liniya, 30 kun.
Natija: birinchi o'lchovlar.
- 03
Barcha kameralar
Butun obyekt.
Natija: uzluksiz nazorat.
- 04
Obuna
Oylik hisobot.
Natija: og'ishlar va yo'qotish trendi.
Nima o'lchanadi
| Og'ishlar | Soni/oy | Datchik |
|---|---|---|
| Namlik chegarada | % vaqt | Datchik |
| Eshik ochiq | Daqiqa/kun | Datchik |
| Vazn yo'qotish | % | Tarozi |
Boshlash uchun kerak
- Ombor mudiri
- Kameralar rejasi
- Mahsulot turlari
- Aloqa (GSM/Wi-Fi)
Va'da qilmaymiz
- Auditsiz aniq muddat va narx
- Sertifikat (GlobalG.A.P. va b.) olish va'dasi
- Agronomik kafolat yoki hosil va'dasi
- O'lchanmagan natija
O'zingizni tekshiring
- Harorat uzluksiz yoziladimi?
- Namlik o'lchanadimi?
- Kamera ichida bir necha nuqta bormi?
- Eshik ochilishi yoziladimi?
- Kechasi ogohlantirish bormi?
- Kirish/chiqish vazni solishtiriladimi?
- Mahsulot bo'yicha rejim bormi?
- Mijozga iqlim hisoboti beriladimi?
- Datchiklar kalibrovkalanganmi?
- Mas'ul shaxs bormi?
Kamera monitoringi pilot
2 ta kameraga harorat va namlik datchiklarini qo'yib, bir mavsum davomida o'lchaymiz.
- Xavf nuqtalari xaritasi
- Pilot rejasi
- Datchiklar va oylik obuna
Shu sohadagi boshqa yechimlar
- AG-02Sovutish omborini ijaraga beruvchilar: mijoz, partiya va hisob-kitob
- AG-03Eksport partiyasi: bog'dan chegaragacha kuzatish
- AG-04Saralash va qadoqlash liniyasi: mavsumda har soat qimmat
- AG-05Sovutish ombori: elektr, quyosh va sovutgich agenti
- AG-06Eksport reysi: refrijerator ichidagi harorat — xaridorga dalil
- AG-07Issiqxona iqlimi: harorat, namlik va isitish — raqamda
- AG-08Issiqxona isitishi: gazdan issiqlik nasosi va quyoshga o'tish hisob-kitobi
- AG-09Agrologistika markazi: saralash, sovutish va eksport — bitta tizimda
- AG-10Ombordagi hosil — garov: ishonchli ma'lumot bilan moliya
Manbalar
- Soha ekspertlari (uzdaily.uz): 01.10.2025 holatiga 2 011 sovutish ombori, 1,14 mln t; yillik meva-sabzavot hosilining 4,9%; hosildan keyingi yo'qotish 20–30%; 2024-yilda 2,04 mln t eksport, ombor sig'imi taqchilligi ~386 ming t.
- FAO SOFA 2019: dunyo oziq-ovqatining ~14% i hosildan chakana savdogacha yo'qoladi; Markaziy va Janubiy Osiyoda 20% dan ortiq; yuqori daromadli mamlakatlarda meva-sabzavot saqlashda harorat va namlik noto'g'ri boshqarilishi sabab bo'ladi. fao.org; ifpri.org.
- Transport vazirligi (Spot, CAWS 2026): 27 logistika markazi, 400+ A–D toifali ombor, 4 000 dan ortiq sovutish ombori; infratuzilmaning katta qismi texnik eskirgan. spot.uz, 17.04.2026.