Qurilish materiallari · QM-09 · Uglerod va emissiya hisobi
Uglerod endi hisob-fakturada.
2026-yil 1-yanvardan Yevropa Ittifoqining CBAM mexanizmi definitiv bosqichga o'tdi: sement importchilari mahsulotdagi emissiya uchun sertifikat sotib oladi. O'zbekistonda sement sohasi bo'yicha birinchi tizimli emissiya baholashi 2026-yil aprelda taqdim etilgan.
Platforma: Zavod pulsi
Kim uchun
- Bosh direktor
- Eksport va investorlar.
- Ekolog
- Hisobot va normalar.
- Bosh energetik
- Yoqilg'i sarfi.
- Eksport bo'limi
- Xaridor talablari.
Muammo qayerda
Yoqilg'i umumiy
Pech bo'yicha yoqilg'i sarfi alohida yo'q.
Klinker ulushi
Sement markalari bo'yicha klinker ulushi hisoblanmaydi.
Elektr
Bilvosita emissiya uchun elektr sarfi bo'linmaydi.
Hisobot qo'lda
Yillik hisobot Excel'da bir martalik tuziladi.
Yo'qotish qanday hisoblanadi
| Eksport imkoniyati | talab qilingan hisobot yo'qligi sababli yo'qotilgan shartnomalar |
|---|---|
| Sertifikat xarajati | emissiya × sertifikat narxi (importchi tomonida) |
| Standart qiymat | haqiqiy o'rniga standart qiymat ishlatilsa farq |
| Hisobot vaqti | kunlar × mutaxassis narxi |
O'z raqamlaringiz bilan hisoblang
CBAM sertifikat xarajati: standart va haqiqiy emissiya qiymati
Bu kalkulyator Yevropa Ittifoqiga eksport qilinadigan mahsulotdagi o'rnatilgan emissiya uchun importchi to'laydigan CBAM sertifikat xarajatini taxminan hisoblaydi.
Mingliklarni bo'sh joy bilan, kasrlarni nuqta yoki vergul bilan yozing. Barcha qiymatlarda bir xil pul birligini ishlating.
Qiymatlar shu sahifada qoladi va serverga yuborilmaydi.
Ssenariy bo'yicha hisob
0 / 5 qiymat kiritildi
Hisobni ko'rish uchun korxonangizning haqiqiy ko'rsatkichlarini kiriting.
Bu huquqiy maslahat emas. Haqiqiy qiymatlardan foydalanish mumkinligi CBAM qoidalari, ma'lumotlarning to'liqligi va verifikatsiyaga bog'liq. Kalkulyator buni kafolatlamaydi. Sertifikat narxi, standart qiymatlar va to'lovga tortiladigan ulush davlat va birja qarorlariga ko'ra o'zgaradi. Ularni rasmiy manbalardan yoki importchi va maslahatchingizdan oling. Sertifikat xarajatini zavod emas, importchi to'laydi. Farq sizning narxingiz yoki shartnomangizga qanchalik ta'sir qilishi muzokaralarga bog'liq. Natijani boshqa yo'qotish turlari (yo'qotilgan shartnomalar, hisobot vaqti) bilan qo'shmang.
Formulalar va hisob shartlari
Bu kalkulyator Yevropa Ittifoqiga eksport qilinadigan mahsulotdagi o'rnatilgan emissiya uchun importchi to'laydigan CBAM sertifikat xarajatini taxminan hisoblaydi. U ikki holatni bir xil davr (bir yil) va bir xil valyutada solishtiradi. Birinchi holatda importchi standart (default) emissiya qiymatini qo'llaydi. Ikkinchi holatda zavodda o'lchangan haqiqiy solishtirma emissiya qo'llaniladi. Barcha qiymatlarni o'zingiz kiritasiz: hajm, standart qiymat, haqiqiy qiymat, sertifikat narxi va to'lovga tortiladigan ulush. Hisobga KIRMAYDI: yo'qotilgan eksport shartnomalari, hisobot tayyorlashga ketadigan mutaxassis vaqti, verifikatsiya va tizim xarajatlari, valyuta kursi, uskunalarni ta'mirlash. Natija xarajat ta'sirini baholash uchun mo'ljallangan. U kafolatlangan tejash emas.
- Standart qiymat bo'yicha yillik sertifikat xarajati (importchida)
- Eksport hajmi (t/yil) × standart emissiya qiymati (t CO₂/t) × sertifikat narxi (valyuta/t CO₂) × qoplanadigan ulush (% ÷ 100).
- Haqiqiy o'lchangan qiymat bo'yicha yillik sertifikat xarajati (importchida)
- Eksport hajmi (t/yil) × haqiqiy solishtirma emissiya (t CO₂/t) × sertifikat narxi (valyuta/t CO₂) × qoplanadigan ulush (% ÷ 100). Faqat haqiqiy qiymat qabul qilingan holatda amal qiladi.
- Standart qiymat qo'llanilganda yuzaga keladigan qo'shimcha xarajat ta'siri
- Eksport hajmi (t/yil) × (standart qiymat − haqiqiy qiymat, t CO₂/t) × sertifikat narxi (valyuta/t CO₂) × qoplanadigan ulush (% ÷ 100). Agar haqiqiy qiymat standart qiymatdan yuqori bo'lsa, natija 0 ko'rsatiladi. Bunday holatda ikkala xarajatni yuqorida solishtiring.
Faktlar va dunyo amaliyoti
PwC, CMS
CBAM 01.01.2026 dan definitiv bosqichda; importchilar mahsulotdagi emissiya uchun sertifikat sotib olib topshiradi; sement CBAM ro'yxatida.1
PwC, CMS
2026-yil importi uchun sertifikatlar 01.02.2027 dan sotiladi; deklaratsiyalar yillik.1
Global Cement
O'zbekiston sement sohasi bo'yicha birinchi tizimli issiqxona gazlari baholashini 2026-yil aprelda taqdim etgan.2
kun.uz (statistika)
2025-yil 9 oyida sement eksporti taxminan 1,1 mln t, $44,4 mln; asosiy xaridor — Qirg'iziston.3
Bugun O'zbekiston sementi Yevropaga deyarli bormaydi, shuning uchun CBAM to'g'ridan ta'sir qilmaydi. Lekin investorlar, xalqaro moliya institutlari va kelajakdagi eksport bozorlari bir xil raqamni so'raydi.
Yoqilg'idan hisobotgacha
MEENTAKA yoqilg'i, elektr, ishlab chiqarish va klinker ma'lumotini yig'adi va emissiya hisobini avtomatik yuritadi. Tekshiruvni akkreditatsiyalangan tashkilot o'tkazadi.
- 01Ma'lumot
- Yoqilg'i
- Elektr
- Ishlab chiqarish
- 02Hisob
- Klinker ulushi
- Emissiya omillari
- Mahsulot
- 03Hisobot
- Oylik
- Yillik
- Xaridor so'rovi
- 04Tekshiruv
- Audit izi
- Hujjatlar
- Verifikator
Modullar
Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.
| Yoqilg'i va elektr ma'lumoti | Hisoblagichlardan | Muhandislik imkoniyati |
|---|---|---|
| Emissiya hisobi | Omillar bo'yicha | Ishlab chiqilmoqda |
| Hisobot va audit izi | Xaridor va verifikator uchun | Ishlab chiqilmoqda |
| 1C integratsiyasi | Ishlab chiqarish hajmi | Tijoriy mavjud |
Qanday boshlaymiz
- 01
Ma'lumot auditi
Qaysi ma'lumot bor.
Natija: bo'shliqlar xaritasi.
- 02
Bazaviy hisob
Bir yil ma'lumot asosida.
Natija: tonnaga emissiya.
- 03
Avtomat hisob
Oylik yangilanish.
Natija: uzluksiz raqam.
- 04
Obuna
Hisobot xizmati.
Natija: trend.
Nima o'lchanadi
| Tonnaga emissiya | t CO₂ / t mahsulot | Tizim |
|---|---|---|
| Klinker ulushi | Marka bo'yicha | Laboratoriya |
| Ma'lumot to'liqligi | Ulush | Tizim |
| Hisobot vaqti | Kun | Tizim |
Boshlash uchun kerak
- Ekolog yoki mas'ul shaxs
- Yoqilg'i va elektr hisoblari
- Ishlab chiqarish hisoboti
- Laboratoriya ma'lumotlari
Va'da qilmaymiz
- Auditsiz aniq muddat va narx
- Birja qoidalari va davlat qarorlari
- Zavod uskunalarini ta'mirlash
- O'lchanmagan natija yoki tejash
- Verifikatsiya va sertifikatlash
- CBAM bo'yicha huquqiy maslahat
O'zingizni tekshiring
- Pech bo'yicha yoqilg'i sarfi ma'lummi?
- Klinker ulushi marka bo'yicha hisoblanadimi?
- Elektr sarfi bo'linganmi?
- Tonnaga emissiya raqami bormi?
- Hisobot oylik yangilanadimi?
- Xaridor so'rasa, necha kunda javob berasiz?
- Hisob uchun manba hujjatlar saqlanadimi?
- Xalqaro moliya institutlari raqam so'raganmi?
- Muqobil yoqilg'i ulushi hisoblanadimi?
- Mas'ul shaxs bormi?
Emissiya auditi
Mavjud ma'lumotlarni ko'rib chiqib, tonnaga emissiyani qanday hisoblash mumkinligini ko'rsatamiz.
- Bo'shliqlar xaritasi
- Bazaviy hisob rejasi
- Joriy qilish to'lovi va oylik obuna
Shu sohadagi boshqa yechimlar
- QM-01Birja shartnomasidan yuklashgacha
- QM-02Energiya sarfi va tonna tannarxi
- QM-03Partiya va sifat pasporti
- QM-04Pechni sun'iy intellekt bilan boshqarish
- QM-05Tegirmon va aralashmani ilg'or boshqarish
- QM-06Prediktiv texnik xizmat
- QM-07Tayyor beton dispetcherligi
- QM-08Qurilish materiallari xaridini raqamlashtirish
- QM-10Muqobil yoqilg'i va yoqilg'i aralashmasini boshqarish
Manbalar
- PwC: «CBAM in focus: preparing for the definitive regime»; CMS: «EU CBAM: what's new». 2026.
- Global Cement: «Update on Central Asia: June 2026». globalcement.com.
- «Uzbekistan's cement exports surge, Kyrgyzstan emerges as main buyer». kun.uz, 13.11.2025.