Qurilish materiallari · QM-10 · Muqobil yoqilg'i va yoqilg'i aralashmasini boshqarish

Gaz cheklansa, yoqilg'i aralashmasi hisobda bo'lishi kerak.

Dunyo sement zavodlari qimmat yoqilg'idan arzonroq muqobil yoqilg'iga (masalan, chiqindidan olingan yoqilg'i) o'tmoqda va buni AI yordamida boshqarmoqda. O'zbekistonda qishki gaz cheklovlari va g'isht zavodlarining ko'mirga o'tishi shu masalani dolzarb qiladi.

Platforma: Zavod pulsi

+3,8%

Carbon Re mijozida muqobil yoqilg'i ulushi oshishi (zavod allaqachon 86% da ishlagan) — kompaniya ma'lumoti.1

≈13 t

Energetika vazirligi ma'lumotiga ko'ra, ko'mirda ishlaydigan g'isht zavodining sutkalik ko'mir sarfi.3

6 mln m³

2025–2026 qishida sutkalik gaz taqchilligi.4

Yoqilg'ini almashtirish oson. Uni hisobsiz almashtirish qimmat.

Kim uchun

Bosh direktor
Yoqilg'i xarajati va xavf.
Bosh texnolog
Pech rejimi.
Ta'minot
Yoqilg'i xaridi va zaxira.
Ekolog
Emissiya.

Muammo qayerda

  • Turli birliklar

    m³, tonna va kVt·soat bitta issiqlik birligiga keltirilmaydi.

  • Sifat noma'lum

    Ko'mir va muqobil yoqilg'ining issiqlik qiymati o'lchanmaydi.

  • Zaxira ko'rinmaydi

    Qish oldidan qancha yoqilg'i zaxirasi borligi aniq emas.

  • Natija baholanmaydi

    Almashtirish tannarxga qanday ta'sir qilgani hisoblanmaydi.

Yo'qotish qanday hisoblanadi

Yoqilg'i narxi(qimmat yoqilg'i ulushi − mumkin bo'lgan) × issiqlik × narx farqi
To'xtashgaz cheklovi soatlari × ishlab chiqarish
Sifatrejim buzilishi sababli qayta ishlash
Zaxirashoshilinch xarid ustamasi

O'z raqamlaringiz bilan hisoblang

Qimmat yoqilg'i ulushi bo'yicha oylik xarajat ustamasi kalkulyatori

Kalkulyator bitta yo'qotish turini baholaydi: issiqlikning bir qismi arzonroq muqobil yoqilg'i o'rniga qimmatroq yoqilg'idan olinganda yuzaga keladigan oylik qo'shimcha xarajat.

Mingliklarni bo'sh joy bilan, kasrlarni nuqta yoki vergul bilan yozing. Barcha qiymatlarda bir xil pul birligini ishlating.

Qiymatlar shu sahifada qoladi va serverga yuborilmaydi.

Ssenariy bo'yicha hisob

0 / 5 qiymat kiritildi

Hisobni ko'rish uchun korxonangizning haqiqiy ko'rsatkichlarini kiriting.

Narxlarni bir Gkal foydali issiqlik uchun kiriting. Buning uchun yoqilg'i narxini uning haqiqiy issiqlik berish qobiliyatiga va o'z o'lchovlaringiz bo'yicha olingan qozon yoki o'choq FIK'iga bo'ling. Ssenariy ulushi foydalanuvchi faraziga asoslanadi. U erishilishi mumkinligini isbotlamaydi: buning uchun texnologik rejim, mahsulot sifati, yoqilg'i zaxirasi va uskuna imkoniyatlari audit orqali tekshirilishi kerak. Narxlar, yetkazib berish shartlari, birja qoidalari va davlat qarorlari o'zgarishi mumkin. Kalkulyator ularni bashorat qilmaydi.

Formulalar va hisob shartlari

Kalkulyator bitta yo'qotish turini baholaydi: issiqlikning bir qismi arzonroq muqobil yoqilg'i o'rniga qimmatroq yoqilg'idan olinganda yuzaga keladigan oylik qo'shimcha xarajat. Siz bir oydagi foydali issiqlik ehtiyojini, qimmat yoqilg'ining joriy ulushini va o'zingiz belgilagan ssenariy ulushini kiritasiz. Ikkala yoqilg'i narxini bir Gkal foydali issiqlik uchun kiriting. Natijalar har bir oy uchun so'mda beriladi. To'xtashlar, sifat yo'qotishlari, shoshilinch xarid ustamasi va uskuna xarajatlari hisobga kiritilmagan. Barcha natijalar taxminiy baho bo'lib, kafolatlangan tejash emas.

Joriy ulushdagi oylik ustama
Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × joriy ulush (%) ÷ 100 × (qimmat yoqilg'i narxi − muqobil yoqilg'i narxi, so'm/Gkal). Narx farqi manfiy bo'lsa, u 0 deb olinadi.
Ssenariy ulushidagi oylik ustama
Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × ssenariy ulushi (%) ÷ 100 × (qimmat yoqilg'i narxi − muqobil yoqilg'i narxi, so'm/Gkal). Narx farqi manfiy bo'lsa, u 0 deb olinadi.
Joriy va ssenariy ustamalari orasidagi oylik farq
Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × (joriy ulush − ssenariy ulushi, %) ÷ 100 × musbat narx farqi (so'm/Gkal). Natija manfiy bo'lsa, 0 ko'rsatiladi. Bu taxminiy farq, kafolatlangan tejash emas.

Faktlar va dunyo amaliyoti

  • Innovate UK

    Heidelberg Materials Mokra zavodida issiqlik sarfi kamaygach, og'ir mazutdan chiqindidan olingan arzonroq yoqilg'iga o'tish imkoni paydo bo'lgan.2

  • Carbon Re (hamkor materiali)

    Carbon Re mijozida muqobil yoqilg'i ulushi 3,8% ga oshgan (zavod allaqachon 86% da ishlagan).1

  • ABB (FICEM 2026)

    ABB Expert Optimizer muqobil yoqilg'idan foydalanishni maksimal qilish uchun qo'llangan.5

  • Energetika vazirligi

    Samarqand viloyatidagi g'isht zavodi to'liq ko'mirda ishlaydi va sutkasiga taxminan 13 t ko'mir sarflaydi.3

  • Energetika vazirligi

    2025–2026 qishida gaz taqchilligi sutkasiga taxminan 6 mln m³ ga yetgan.4

Yoqilg'i turini almashtirish pech rejimi, mahsulot sifati va emissiyaga ta'sir qiladi. Har bir yoqilg'i bo'yicha alohida hisob bo'lmasa, natijani baholab bo'lmaydi.

Har bir yoqilg'i — bitta hisobda

MEENTAKA gaz, ko'mir va muqobil yoqilg'i bo'yicha qabul, zaxira va sarfni bitta issiqlik birligida hisoblaydi va pech rejimi bilan bog'laydi.

  1. 01Qabul
    • Ko'mir tarozisi
    • Yuk xati
    • Gaz hisoblagichi
  2. 02Zaxira
    • Ombor
    • Issiqlik qiymati
    • Kunlik qoldiq
  3. 03Sarf
    • Pech bo'yicha
    • Aralashma ulushi
    • kkal/kg
  4. 04Tahlil
    • Tannarx
    • Emissiya
    • Qish rejasi

Modullar

Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.

Yoqilg'i qabuli va zaxirasi (WMS)Tarozi va omborTijoriy mavjud
Issiqlik balansi hisobiBitta birlikdaMuhandislik imkoniyati
Aralashma ulushi paneliPech bo'yichaMuhandislik imkoniyati
Emissiya bilan bog'lashQM-09 bilanIshlab chiqilmoqda

Qanday boshlaymiz

  1. 01

    Yoqilg'i auditi

    Qabul, zaxira, sarf.

    Natija: balans xaritasi.

  2. 02

    Hisob

    60 kun.

    Natija: aralashma va tannarx.

  3. 03

    Qish rejasi

    Zaxira va almashtirish ssenariylari.

    Natija: tayyorlik.

  4. 04

    Obuna

    Oylik hisobot.

    Natija: trend.

Nima o'lchanadi

Muqobil yoqilg'i ulushiIssiqlik bo'yicha %Tizim
ZaxiraKunWMS
Issiqlik sarfikkal/kgTizim
Yoqilg'i tannarxiso'm/tTizim, 1C

Boshlash uchun kerak

  • Bosh energetik
  • Yoqilg'i turlari ro'yxati
  • Tarozi va hisoblagichlar
  • Laboratoriya (issiqlik qiymati)

Va'da qilmaymiz

  • Auditsiz aniq muddat va narx
  • Birja qoidalari va davlat qarorlari
  • Zavod uskunalarini ta'mirlash
  • O'lchanmagan natija yoki tejash
  • Yetkazib beruvchi e'lon qilgan natijani takrorlash

O'zingizni tekshiring

  1. Har bir yoqilg'i turi alohida hisoblanadimi?
  2. Issiqlik qiymati o'lchanadimi?
  3. Sarf bitta birlikka keltiriladimi?
  4. Qish oldidan zaxira kunlarda ma'lummi?
  5. Gaz cheklovi ssenariysi rejalanganmi?
  6. Aralashma ulushi pech bo'yicha ko'rinadimi?
  7. Almashtirish tannarxga ta'siri hisoblanadimi?
  8. Emissiya bilan bog'langanmi?
  9. Ko'mir qabuli tarozi bilan tasdiqlanadimi?
  10. Mas'ul shaxs bormi?

Yoqilg'i auditi

Yoqilg'i qabuli, zaxirasi va sarfini ko'rib chiqib, qish uchun tayyorlik va tannarxni ko'rsatamiz.

  • Balans xaritasi
  • Qish rejasi
  • Joriy qilish to'lovi va oylik obuna

Manbalar

  1. Carbon Re (hozir Gigaton): «AI co-pilot for plant optimisation», hamkor materiali. cemnet.com, 2025.
  2. Innovate UK Business Connect: «AI takes the heat out of decarbonisation» (Heidelberg Materials, Mokra zavodi). 2025.
  3. Energetika vazirligi: ko'mirda ishlaydigan g'isht zavodi. minenergy.uz.
  4. Energetika vazirligi ma'lumoti: 2025–2026 qishki gaz cheklovlari. spot.uz, 26.02.2026.
  5. ABB: FICEM 2026 taqdimoti (LIMS Quality Management, Downtime Management, EMS). ficem.org, 2026.