Qurilish materiallari · QM-10 · Muqobil yoqilg'i va yoqilg'i aralashmasini boshqarish
Gaz cheklansa, yoqilg'i aralashmasi hisobda bo'lishi kerak.
Dunyo sement zavodlari qimmat yoqilg'idan arzonroq muqobil yoqilg'iga (masalan, chiqindidan olingan yoqilg'i) o'tmoqda va buni AI yordamida boshqarmoqda. O'zbekistonda qishki gaz cheklovlari va g'isht zavodlarining ko'mirga o'tishi shu masalani dolzarb qiladi.
Platforma: Zavod pulsi
Carbon Re mijozida muqobil yoqilg'i ulushi oshishi (zavod allaqachon 86% da ishlagan) — kompaniya ma'lumoti.1
Energetika vazirligi ma'lumotiga ko'ra, ko'mirda ishlaydigan g'isht zavodining sutkalik ko'mir sarfi.3
2025–2026 qishida sutkalik gaz taqchilligi.4
Yoqilg'ini almashtirish oson. Uni hisobsiz almashtirish qimmat.
Kim uchun
- Bosh direktor
- Yoqilg'i xarajati va xavf.
- Bosh texnolog
- Pech rejimi.
- Ta'minot
- Yoqilg'i xaridi va zaxira.
- Ekolog
- Emissiya.
Muammo qayerda
Turli birliklar
m³, tonna va kVt·soat bitta issiqlik birligiga keltirilmaydi.
Sifat noma'lum
Ko'mir va muqobil yoqilg'ining issiqlik qiymati o'lchanmaydi.
Zaxira ko'rinmaydi
Qish oldidan qancha yoqilg'i zaxirasi borligi aniq emas.
Natija baholanmaydi
Almashtirish tannarxga qanday ta'sir qilgani hisoblanmaydi.
Yo'qotish qanday hisoblanadi
| Yoqilg'i narxi | (qimmat yoqilg'i ulushi − mumkin bo'lgan) × issiqlik × narx farqi |
|---|---|
| To'xtash | gaz cheklovi soatlari × ishlab chiqarish |
| Sifat | rejim buzilishi sababli qayta ishlash |
| Zaxira | shoshilinch xarid ustamasi |
O'z raqamlaringiz bilan hisoblang
Qimmat yoqilg'i ulushi bo'yicha oylik xarajat ustamasi kalkulyatori
Kalkulyator bitta yo'qotish turini baholaydi: issiqlikning bir qismi arzonroq muqobil yoqilg'i o'rniga qimmatroq yoqilg'idan olinganda yuzaga keladigan oylik qo'shimcha xarajat.
Mingliklarni bo'sh joy bilan, kasrlarni nuqta yoki vergul bilan yozing. Barcha qiymatlarda bir xil pul birligini ishlating.
Qiymatlar shu sahifada qoladi va serverga yuborilmaydi.
Ssenariy bo'yicha hisob
0 / 5 qiymat kiritildi
Hisobni ko'rish uchun korxonangizning haqiqiy ko'rsatkichlarini kiriting.
Narxlarni bir Gkal foydali issiqlik uchun kiriting. Buning uchun yoqilg'i narxini uning haqiqiy issiqlik berish qobiliyatiga va o'z o'lchovlaringiz bo'yicha olingan qozon yoki o'choq FIK'iga bo'ling. Ssenariy ulushi foydalanuvchi faraziga asoslanadi. U erishilishi mumkinligini isbotlamaydi: buning uchun texnologik rejim, mahsulot sifati, yoqilg'i zaxirasi va uskuna imkoniyatlari audit orqali tekshirilishi kerak. Narxlar, yetkazib berish shartlari, birja qoidalari va davlat qarorlari o'zgarishi mumkin. Kalkulyator ularni bashorat qilmaydi.
Formulalar va hisob shartlari
Kalkulyator bitta yo'qotish turini baholaydi: issiqlikning bir qismi arzonroq muqobil yoqilg'i o'rniga qimmatroq yoqilg'idan olinganda yuzaga keladigan oylik qo'shimcha xarajat. Siz bir oydagi foydali issiqlik ehtiyojini, qimmat yoqilg'ining joriy ulushini va o'zingiz belgilagan ssenariy ulushini kiritasiz. Ikkala yoqilg'i narxini bir Gkal foydali issiqlik uchun kiriting. Natijalar har bir oy uchun so'mda beriladi. To'xtashlar, sifat yo'qotishlari, shoshilinch xarid ustamasi va uskuna xarajatlari hisobga kiritilmagan. Barcha natijalar taxminiy baho bo'lib, kafolatlangan tejash emas.
- Joriy ulushdagi oylik ustama
- Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × joriy ulush (%) ÷ 100 × (qimmat yoqilg'i narxi − muqobil yoqilg'i narxi, so'm/Gkal). Narx farqi manfiy bo'lsa, u 0 deb olinadi.
- Ssenariy ulushidagi oylik ustama
- Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × ssenariy ulushi (%) ÷ 100 × (qimmat yoqilg'i narxi − muqobil yoqilg'i narxi, so'm/Gkal). Narx farqi manfiy bo'lsa, u 0 deb olinadi.
- Joriy va ssenariy ustamalari orasidagi oylik farq
- Issiqlik ehtiyoji (Gkal/oy) × (joriy ulush − ssenariy ulushi, %) ÷ 100 × musbat narx farqi (so'm/Gkal). Natija manfiy bo'lsa, 0 ko'rsatiladi. Bu taxminiy farq, kafolatlangan tejash emas.
Faktlar va dunyo amaliyoti
Innovate UK
Heidelberg Materials Mokra zavodida issiqlik sarfi kamaygach, og'ir mazutdan chiqindidan olingan arzonroq yoqilg'iga o'tish imkoni paydo bo'lgan.2
Carbon Re (hamkor materiali)
Carbon Re mijozida muqobil yoqilg'i ulushi 3,8% ga oshgan (zavod allaqachon 86% da ishlagan).1
ABB (FICEM 2026)
ABB Expert Optimizer muqobil yoqilg'idan foydalanishni maksimal qilish uchun qo'llangan.5
Energetika vazirligi
Samarqand viloyatidagi g'isht zavodi to'liq ko'mirda ishlaydi va sutkasiga taxminan 13 t ko'mir sarflaydi.3
Energetika vazirligi
2025–2026 qishida gaz taqchilligi sutkasiga taxminan 6 mln m³ ga yetgan.4
Yoqilg'i turini almashtirish pech rejimi, mahsulot sifati va emissiyaga ta'sir qiladi. Har bir yoqilg'i bo'yicha alohida hisob bo'lmasa, natijani baholab bo'lmaydi.
Har bir yoqilg'i — bitta hisobda
MEENTAKA gaz, ko'mir va muqobil yoqilg'i bo'yicha qabul, zaxira va sarfni bitta issiqlik birligida hisoblaydi va pech rejimi bilan bog'laydi.
- 01Qabul
- Ko'mir tarozisi
- Yuk xati
- Gaz hisoblagichi
- 02Zaxira
- Ombor
- Issiqlik qiymati
- Kunlik qoldiq
- 03Sarf
- Pech bo'yicha
- Aralashma ulushi
- kkal/kg
- 04Tahlil
- Tannarx
- Emissiya
- Qish rejasi
Modullar
Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.
| Yoqilg'i qabuli va zaxirasi (WMS) | Tarozi va ombor | Tijoriy mavjud |
|---|---|---|
| Issiqlik balansi hisobi | Bitta birlikda | Muhandislik imkoniyati |
| Aralashma ulushi paneli | Pech bo'yicha | Muhandislik imkoniyati |
| Emissiya bilan bog'lash | QM-09 bilan | Ishlab chiqilmoqda |
Qanday boshlaymiz
- 01
Yoqilg'i auditi
Qabul, zaxira, sarf.
Natija: balans xaritasi.
- 02
Hisob
60 kun.
Natija: aralashma va tannarx.
- 03
Qish rejasi
Zaxira va almashtirish ssenariylari.
Natija: tayyorlik.
- 04
Obuna
Oylik hisobot.
Natija: trend.
Nima o'lchanadi
| Muqobil yoqilg'i ulushi | Issiqlik bo'yicha % | Tizim |
|---|---|---|
| Zaxira | Kun | WMS |
| Issiqlik sarfi | kkal/kg | Tizim |
| Yoqilg'i tannarxi | so'm/t | Tizim, 1C |
Boshlash uchun kerak
- Bosh energetik
- Yoqilg'i turlari ro'yxati
- Tarozi va hisoblagichlar
- Laboratoriya (issiqlik qiymati)
Va'da qilmaymiz
- Auditsiz aniq muddat va narx
- Birja qoidalari va davlat qarorlari
- Zavod uskunalarini ta'mirlash
- O'lchanmagan natija yoki tejash
- Yetkazib beruvchi e'lon qilgan natijani takrorlash
O'zingizni tekshiring
- Har bir yoqilg'i turi alohida hisoblanadimi?
- Issiqlik qiymati o'lchanadimi?
- Sarf bitta birlikka keltiriladimi?
- Qish oldidan zaxira kunlarda ma'lummi?
- Gaz cheklovi ssenariysi rejalanganmi?
- Aralashma ulushi pech bo'yicha ko'rinadimi?
- Almashtirish tannarxga ta'siri hisoblanadimi?
- Emissiya bilan bog'langanmi?
- Ko'mir qabuli tarozi bilan tasdiqlanadimi?
- Mas'ul shaxs bormi?
Yoqilg'i auditi
Yoqilg'i qabuli, zaxirasi va sarfini ko'rib chiqib, qish uchun tayyorlik va tannarxni ko'rsatamiz.
- Balans xaritasi
- Qish rejasi
- Joriy qilish to'lovi va oylik obuna
Shu sohadagi boshqa yechimlar
- QM-01Birja shartnomasidan yuklashgacha
- QM-02Energiya sarfi va tonna tannarxi
- QM-03Partiya va sifat pasporti
- QM-04Pechni sun'iy intellekt bilan boshqarish
- QM-05Tegirmon va aralashmani ilg'or boshqarish
- QM-06Prediktiv texnik xizmat
- QM-07Tayyor beton dispetcherligi
- QM-08Qurilish materiallari xaridini raqamlashtirish
- QM-09Uglerod va emissiya hisobi
Manbalar
- Carbon Re (hozir Gigaton): «AI co-pilot for plant optimisation», hamkor materiali. cemnet.com, 2025.
- Innovate UK Business Connect: «AI takes the heat out of decarbonisation» (Heidelberg Materials, Mokra zavodi). 2025.
- Energetika vazirligi: ko'mirda ishlaydigan g'isht zavodi. minenergy.uz.
- Energetika vazirligi ma'lumoti: 2025–2026 qishki gaz cheklovlari. spot.uz, 26.02.2026.
- ABB: FICEM 2026 taqdimoti (LIMS Quality Management, Downtime Management, EMS). ficem.org, 2026.