Kiberxavfsizlik · KX-01 · Zavod tarmog'ida nima bor: OT aktivlari va aloqalar xaritasi

Sexda nechta qurilma tarmoqqa ulangan? Aniq javob kam.

Dragos 2026 hisobotiga ko'ra, to'liq OT ko'rinishiga ega tashkilotlar sanoat tarmog'idagi ransomware hodisalarini o'rtacha 5 kunda aniqlab cheklagan, umumiy o'rtacha esa 42 kun. Farq texnologiyada emas — tarmoqda nima borligini va u qanday gaplashayotganini bilishda.

Platforma:

5 / 42 kun

OT ko'rinishi bor va umumiy o'rtacha: ransomware aniqlash vaqti (Dragos).1

3 300

2025-yilda ransomware ta'sir qilgan sanoat tashkilotlari.1

2/3+

Qurbonlar orasida ishlab chiqarish korxonalari ulushi.1

Ko'rinmaydigan aktivni himoya qilib bo'lmaydi.

Kim uchun

Zavod direktori
Uzluksizlik.
Bosh muhandis / ASU TP
Tizimlar.
IT bo'limi
Tarmoq.
Kiberxavfsizlik mas'uli
Xavf.

Muammo qayerda

  • Ro'yxat yo'q

    PLC va panellar ro'yxati qog'ozda yoki umuman yo'q.

  • Tekis tarmoq

    Ofis va sex bitta tarmoqda.

  • Noma'lum ulanish

    Kim va qayerdan ulanayotgani ko'rinmaydi.

  • Eski tizimlar

    Yangilanmaydigan operatsion tizimlar.

Yo'qotish qanday hisoblanadi

To'xtashsoat × ishlab chiqarish marjasi
Tiklashkunlar × xarajat
Uskunanoto'g'ri buyruq oqibati
JavobgarlikMAI talablari

Faktlar va dunyo amaliyoti

  • Dragos 2026 Year in Review

    119 ransomware guruhi 3 300 sanoat tashkilotiga ta'sir qilgan; OT da o'rtacha 42 kun aniqlanmay qolgan; to'liq OT ko'rinishi bilan — 5 kun.1

  • Dragos blog (OT Threat Landscape 2026)

    Ko'p ransomware holatlari "IT hodisasi" deb tasniflanadi, garchi muhandis stansiyalari, SCADA va virtualizatsiya platformalari zararlangan bo'lsa ham.1

  • O'RQ–764 (lex.uz)

    MAI — avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari va texnologik jarayonlar resurslarini ham o'z ichiga oladi.2

O'zbekiston sanoat korxonalarida OT ko'rinishi darajasi bo'yicha ochiq ma'lumot topilmadi — dastlabki baholashda o'lchanadi.

Passiv tinglash → aktivlar ro'yxati → aloqalar xaritasi → xavf ro'yxati

Sanoat tarmog'iga passiv sensor ulanadi (jarayonga ta'sir qilmasdan), aktivlar va protokollar avtomatik aniqlanadi, aloqalar xaritasi tuziladi, eng xavfli bo'shliqlar ustuvorlik bo'yicha ro'yxatlanadi.

  1. 01Sensor
    • SPAN/TAP
    • Passiv
    • Jarayonga ta'sirsiz
  2. 02Aktivlar
    • PLC
    • HMI/SCADA
    • Muhandis PC
  3. 03Aloqalar
    • Protokollar
    • Zonalar
    • Tashqi ulanish
  4. 04Xavf
    • Ustuvorlik
    • Reja
    • Hisobot

Modullar

Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.

Aktivlar inventarizatsiyasiPassiv sensorIshlab chiqilmoqda
Aloqalar xaritasi va zonalash rejasiMuhandislikMuhandislik imkoniyati
Xavflar ro'yxatiUstuvorlikMuhandislik imkoniyati
OT monitoring platformasiHamkorIshlab chiqilmoqda

Qanday boshlaymiz

  1. 01

    OT baholash

    Aktivlar va jarayonlar.

    Natija: xavflar xaritasi.

  2. 02

    Pilot (1 sex)

    Bitta sex yoki tizim, 30 kun.

    Natija: birinchi natijalar.

  3. 03

    Butun zavod

    Butun korxona.

    Natija: doimiy jarayon.

  4. 04

    Qo'llab-quvvatlash

    Oylik hisobot.

    Natija: yangi aktivlar va ulanishlar.

Nima o'lchanadi

Ma'lum aktivlar% jamiSensor
Noma'lum tashqi ulanishlarSoniSensor
Zonalangan segmentlar%Reja
Aniqlash vaqtiKunMonitoring

Boshlash uchun kerak

  • Bosh muhandis
  • Tarmoq sxemasi (bo'lsa)
  • Sexga kirish ruxsati
  • Texnologik oyna (to'xtashsiz ulash)

Va'da qilmaymiz

  • Sertifikatlash, attestatsiya yoki MAI obyektini rasmiy baholash (vakolatli organlar va akkreditatsiyalangan tashkilotlar vazifasi)
  • Penetratsion test yoki xakerlik xizmatlari (faqat ruxsat etilgan hamkorlar orqali)
  • "100% himoya" yoki hujum bo'lmasligi kafolati
  • Yuridik maslahat

O'zingizni tekshiring

  1. PLC va HMI ro'yxati bormi?
  2. Ofis va sex tarmoqlari ajratilganmi?
  3. Tashqi ulanishlar ro'yxati bormi?
  4. Muhandis kompyuterlari nazoratdami?
  5. Qaysi protokollar ishlatilishi ma'lummi?
  6. Yangi qurilma ulanganda bilinadimi?
  7. MAI toifasiga kirish-kirmasligi aniqlanganmi?
  8. Tarmoq sxemasi dolzarbmi?
  9. Kiberxavfsizlik uchun mas'ul shaxs tayinlanganmi?

OT ko'rinish baholash

Bitta sexning sanoat tarmog'ini passiv tinglab, aktivlar ro'yxati va aloqalar xaritasini tuzamiz.

  • Aktivlar va xavflar xaritasi
  • Ustuvor choralar rejasi
  • Loyiha va oylik qo'llab-quvvatlash

Manbalar

  1. Dragos 2026 OT/ICS Cybersecurity Year in Review (17.02.2026): 2025-yilda 119 ransomware guruhi 3 300 sanoat tashkilotiga ta'sir qilgan; sanoatga ransomware hujumlari +64%; qurbonlarning uchdan ikki qismidan ko'prog'i ishlab chiqarish; OT da ransomware o'rtacha 42 kun aniqlanmay qolgan, to'liq OT ko'rinishiga ega tashkilotlarda — 5 kun; oshkor qilishdan qurollangan eksploitgacha mediana 24 kun (controleng.com).
  2. "Kiberxavfsizlik to'g'risida"gi Qonun O'RQ–764 (15.04.2022, lex.uz): muhim axborot infratuzilmasi (MAI) — strategik va ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, axborot tizimlari, tarmoq va texnologik jarayonlar resurslari majmui; MAI subyektlari — bunday obyektlarga egalik qiluvchi davlat organlari va yuridik shaxslar; DXX MAI obyektlarining yagona reyestrini yuritadi (kun.uz).