Kiberxavfsizlik · KX-06 · Muhim axborot infratuzilmasi: korxonangiz MAI subyektimi va bunga tayyormi
Sizning SCADA tizimingiz MAI ro'yxatidami?
"Kiberxavfsizlik to'g'risida"gi qonunga ko'ra muhim axborot infratuzilmasi — strategik va ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, axborot tizimlari, tarmoq va texnologik jarayonlar resurslari majmuidir; DXX bunday obyektlarning yagona reyestrini yuritadi. Yangi strategiya muhim infratuzilmani himoya qilishni asosiy yo'nalishlardan biri sifatida belgilaydi.
Platforma:
Kim uchun
- Rahbar
- Javobgarlik.
- Kiberxavfsizlik mas'uli
- Talablar.
- Bosh muhandis
- ASU TP.
- Yurist
- Muvofiqlik.
Muammo qayerda
Bilim
Korxona o'zining MAI ekanini bilmaydi.
Ro'yxat
Qaysi tizimlar MAI ga kirishi aniqlanmagan.
Monitoring
Real vaqtdagi kuzatuv yo'q.
Xabar berish
Hodisani kimga va qachon xabar qilish yozilmagan.
Yo'qotish qanday hisoblanadi
| Javobgarlik | talablarni bajarmaslik oqibati |
|---|---|
| Hodisa | infratuzilma to'xtashi |
| Tekshiruv | tayyor bo'lmagan hujjatlar |
| Obro' | jamoat ishonchi |
Faktlar va dunyo amaliyoti
O'RQ–764 (lex.uz)
MAI ta'rifi texnologik jarayonlar va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini o'z ichiga oladi; MAI subyektlari — egalik qiluvchi davlat organlari va yuridik shaxslar.1
kun.uz (16.04.2022)
DXX MAI obyektlarining yagona reyestrini yuritadi; majburiy kiritiladigan toifalar qonunchilikda belgilanadi.1
daryo.uz
CSS 2026 sammitida 2026–2030 strategiya doirasida muhim infratuzilmani himoya qilish muhokama qilindi.2
Toifalash, baholash va hodisalarni xabar qilish tartiblari DXX va Vazirlar Mahkamasi hujjatlarida belgilanadi — rasmiy matnlarni lex.uz da tekshiring. MEENTAKA MAI obyektini rasmiy baholamaydi.
Ta'rifga moslik → tizimlar ro'yxati → bo'shliqlar → reja
Ichki sharh: qaysi tizimlar MAI ta'rifiga mos kelishi mumkin, ularning ro'yxati va egalari, monitoring va hodisalarni xabar qilish jarayonlari, rasmiy baholashga tayyorlik rejasi. Rasmiy toifalash va baholash — vakolatli organlar tomonidan.
- 01Ta'rif
- Qonun
- Toifalar
- Yo'riqnoma
- 02Tizimlar
- Ro'yxat
- Egalari
- Aloqalar
- 03Jarayon
- Monitoring
- Xabar berish
- Javob
- 04Tayyorlik
- Bo'shliqlar
- Reja
- Hujjatlar
Modullar
Har bir modul yonida uning hozirgi tayyorligi ko'rsatilgan.
| Ichki tayyorlik sharhi | Konsalting | Muhandislik imkoniyati |
|---|---|---|
| Tizimlar va aloqalar xaritasi | OT/IT | Muhandislik imkoniyati |
| Hodisa jarayoni hujjatlari | Shablon | Muhandislik imkoniyati |
| Rasmiy baholash | Vakolatli organ / akkreditatsiyalangan tashkilot | Ishlab chiqilmoqda |
Qanday boshlaymiz
- 01
Ichki sharh
Aktivlar va jarayonlar.
Natija: xavflar xaritasi.
- 02
Hujjatlar to'plami
Bitta sex yoki tizim, 30 kun.
Natija: birinchi natijalar.
- 03
Tayyorlik rejasi ijrosi
Butun korxona.
Natija: doimiy jarayon.
- 04
Qo'llab-quvvatlash
Oylik hisobot.
Natija: tayyorlik holati.
Nima o'lchanadi
| Aniqlangan nomzod tizimlar | Soni | Sharh |
|---|---|---|
| Yopilgan bo'shliqlar | % | Reja |
| Hujjatlar tayyorligi | % | Ro'yxat |
| Monitoring qamrovi | % | Tizim |
Boshlash uchun kerak
- Rahbar
- Tizimlar ro'yxati
- ASU TP sxemalari
- Yurist
Va'da qilmaymiz
- Sertifikatlash, attestatsiya yoki MAI obyektini rasmiy baholash (vakolatli organlar va akkreditatsiyalangan tashkilotlar vazifasi)
- Penetratsion test yoki xakerlik xizmatlari (faqat ruxsat etilgan hamkorlar orqali)
- "100% himoya" yoki hujum bo'lmasligi kafolati
- Yuridik maslahat
- MAI toifasini rasmiy belgilash
O'zingizni tekshiring
- Korxona MAI subyekti bo'lishi mumkinligi aniqlanganmi?
- Nomzod tizimlar ro'yxati bormi?
- Real vaqtdagi monitoring bormi?
- Hodisani xabar qilish tartibi yozilganmi?
- Mas'ul bo'lim yoki shaxs bormi?
- Rasmiy hujjatlar o'rganilganmi?
- Ma'lumotlar saqlash joyi talablarga mosmi?
- Yetkazib beruvchilar talablari belgilanganmi?
- Kiberxavfsizlik uchun mas'ul shaxs tayinlanganmi?
MAI tayyorlik sharhi
Tizimlaringiz MAI ta'rifiga mosligini va qonun talablariga tayyorlikni ichki sharh qilamiz.
- Aktivlar va xavflar xaritasi
- Ustuvor choralar rejasi
- Loyiha va oylik qo'llab-quvvatlash
Shu sohadagi boshqa yechimlar
- KX-01Zavod tarmog'ida nima bor: OT aktivlari va aloqalar xaritasi
- KX-02Ransomware dan keyin: ishlab chiqarish qancha vaqtda qayta ishga tushadi
- KX-03Uskuna yetkazib beruvchisi masofadan ulanadi: kim, qachon va nimaga
- KX-04Datchik, shlyuz va platforma: xavfsizlik — loyihaning birinchi kunidan
- KX-05Kiberxavfsizlik byudjeti: nimaga va qaysi tartibda sarflash
- KX-07Shaxsga doir ma'lumotlar: nima O'zbekistonda saqlanishi shart
- KX-08Xodimlar — birinchi himoya chizig'i: fishing va kiber-gigiena
- KX-09Kiberhodisa sodir bo'ldi: birinchi 24 soatda kim nima qiladi
- KX-10Zaifliklar va yangilanishlar: zavodda "hammasini yangila" ishlamaydi
Manbalar
- "Kiberxavfsizlik to'g'risida"gi Qonun O'RQ–764 (15.04.2022, lex.uz): muhim axborot infratuzilmasi (MAI) — strategik va ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, axborot tizimlari, tarmoq va texnologik jarayonlar resurslari majmui; MAI subyektlari — bunday obyektlarga egalik qiluvchi davlat organlari va yuridik shaxslar; DXX MAI obyektlarining yagona reyestrini yuritadi (kun.uz).
- daryo.uz: CSS 2026 — 2026–2030 strategiya, muhim infratuzilma himoyasi.
- Farmon PF–38 (10.03.2026; spot.uz, norma.uz): 2026–2030 yillarga Kiberxavfsizlik strategiyasi va yo'l xaritasi; 01.04.2026 dan davlat organlari va tashkilotlari kiberxavfsizlikka mablag' ajratishi shart; Adliya, Energetika vazirliklari va Soliq qo'mitasida kiberxavfsizlik bo'limlari; DXX mustaqil ekspertlar ishtirokida zaifliklarni topish tanlovlarini maxsus platformada o'tkazadi.